Le Male van Jean Paul Gaultier

Een flacon waar de maker niet in geloofde

Een paar weken voor de lancering zag Francis Kurkdjian voor het eerst de flacon van zijn parfum, en hij dacht dat het niets zou worden. „Mijn hemel, dit gaat helemaal niet werken”, herinnert hij zich. Het ontwerp was een blauwe mannentorso in een gestreept matrozenshirt, de marinière, en het stond niet in een doos maar in een groot aluminium blik. Kurkdjian vond dat geen luxe, want hij had gehoopt op een grote, ambachtelijk gemaakte couturedoos met reliëf in goud.

Het parfum heette Le Male en kwam in 1995 uit, als eerste mannengeur van modeontwerper Jean Paul Gaultier. Blik en torso hoorden bij een geur die weinig leek op de mannenparfums van de jaren tachtig, en die kwam van een parfumeur die bijna niemand kende. Hoe hij aan de opdracht kwam, is een verhaal dat in de zomer van 1994 begint.

Een diploma-uitreiking in juli 1994

Kurkdjian vertelt dat alles begon in juli 1994, op de diploma-uitreiking van Sup de Luxe, een Parijse school voor luxemarketing. Hij was 24 en net aangenomen als jonge parfumeur bij het parfumbureau Quest International. Op die receptie ontmoette hij Chantal Roos, directeur bij Beauté Prestige International, het bedrijf van de Shiseido-groep dat de parfums van Gaultier in licentie had. Roos vertelde dat Gaultier zocht naar zijn eerste mannenparfum en daagde de onbekende nieuwkomer uit er een voorstel voor te maken.

De opdracht bestond uit een paar pagina's over het universum van de ontwerper en over zijn geurherinneringen uit de kindertijd. Daaruit haalde hij het beeld van het kapsalon van een barbier uit de jaren vijftig, een plek die naar lavendel rook, en dat bepaalde de richting. Zo kreeg de geur zijn lavendel, zegt hij zelf.

Zijn eigen beeld bij de opdracht was dat van een man die net uit de zee komt. Het ging om muskus en om „schoon zweet”, vertelt Kurkdjian: een sensuele geur zonder iets smerigs, helder en een tikje retro. Bij de lavendel voegde hij witte muskus en vanille toe; zo rust de geur op munt, lavendel en vanille. Ongeveer zes maanden later, in januari 1995, werd het parfum gepresenteerd, met Kurkdjian als maker.

Matroos, Classique en de mannengeuren van toen

Le Male was de mannelijke tegenhanger van Classique, het eerste parfum van Gaultier uit 1993, dat in een flacon in de vorm van een vrouwenbuste met korset zat. Le Male kreeg als flacon een blauwe mannentorso, en de matroos daarop komt uit Querelle, de film die Rainer Werner Fassbinder in 1982 maakte. Gaultier noemde de hoofdpersoon een „gehypersexualiseerd gay symbool”. Het gestreepte matrozenshirt is ook zijn handtekening, want het keert terug in zijn collecties en op de flacon.

De man achter dat beeld stond in de jaren negentig bekend als de enfant terrible van de mode, de ontwerper van de kegelvormige beha's die Madonna droeg tijdens haar tournee van 1990. De grote mannengeuren van de jaren tachtig waren zwaar en scherp geweest, vol macho-uitstraling, en tegen die achtergrond bracht Gaultier zijn eerste mannenparfum uit. Le Male had vanille als basis en rook zoet, en ook vrouwen droegen het wel.

De reclame kwam van Jean-Baptiste Mondino, de regisseur van videoclips voor Madonna en David Bowie. In zijn films omhelst een getatoeëerde matroos in marinière de vrouw in het korset van Classique. Daaronder klinkt „Casta Diva”, de aria uit Bellini's Norma.

Van Beauté Prestige naar Puig

Op 1 januari 2016 ging de licentie voor de parfums van Gaultier over van Beauté Prestige International naar Puig. Puig koos ervoor zich te richten op twee geuren: Classique en Le Male. Volgens Puig behoort Le Male nog altijd tot de drie best verkochte mannenparfums ter wereld.

In december 2020 verscheen Le Male Le Parfum, gemaakt door Quentin Bisch en Nathalie Gracia-Cetto, met kardemom, lavendel en vanille. De linie telt inmiddels ook Elixir en Elixir Absolu, plus verzamelaarsedities en speciale Pride-edities. De torso draagt in de versie van 2020 een zwart-gouden officiersjas. Het blik waar Kurkdjian aanvankelijk niet van overtuigd was, keert er terug in zwart en goud.