Eau Sauvage van Dior: tegen het advies in

Rond 1960 werden de schappen voor mannenparfum beheerst door Vétiver van Carven en vooral door Moustache van Rochas. Maurice Roger, die bij Dior de parfumafdeling leidde, wilde dat het huis een mannenparfum van zichzelf kreeg. Hij gaf de opdracht aan de parfumeur Edmond Roudnitska, en zes jaar later, in 1966, kwam Eau Sauvage uit, tegen het advies van het bedrijf in.

Zes jaar proeven

Roudnitska werkte vanuit Cabris, in de heuvels achter Grasse, waar hij in 1946 zijn eigen laboratorium Art et Parfums had opgericht. Hij stuurde zijn proeven geregeld naar Parijs, en die uitwisseling duurde zes jaar. Intern heette het project Favori, als antwoord op Moustache. Dat was een bijzondere tegenstander, want ook Moustache was van Roudnitska, die voor Dior al Diorama, Eau Fraîche en Diorissimo had gemaakt.

Op een gegeven moment liet Maurice Roger de proeven stoppen. Hij nam de proef die hij in handen had en bracht die op de markt, hoewel de consumententests vooraf negatief waren uitgevallen. Het werd het eerste mannenparfum van het huis, negen jaar nadat Christian Dior was overleden.

Hedione in het hart

Roudnitska zette Hedione, een in het laboratorium gemaakt molecuul met een transparante geur van jasmijn, in het hart van Eau Sauvage. Het parfum opent met citroen, lavendel, tijm, rozemarijn en basilicum en rust op eikenmos, vetiver en patchoeli. Het bracht de stof de parfumerie in en lanceerde haar carrière, en inmiddels gebruiken veel parfumeurs haar.

De bloem zelf was kostbaar. Een kilo jasmijnabsolue, het meest geconcentreerde extract van de bloem, kon tot 20.000 Zwitserse frank kosten, en de wereldproductie bleef beperkt tot ongeveer zes ton per jaar. Toch bevatte tot halverwege de twintigste eeuw ongeveer tachtig procent van de parfums een basis van deze met de hand geplukte bloem.

Hedione komt van Firmenich, het Zwitserse bedrijf voor geurgrondstoffen. Roger Firmenich liet Edouard Demole de geur van jasmijn ontleden om te vinden wat er ontbrak aan de typische geur. Demole ontdekte in 1957 een eerste stof uit jasmijn en maakte in 1958 Hedione. In 1960 liet hij beide stoffen beschermen, in 1962 publiceerde hij.

Hedione bleef daarna in beeld: in 2015 meldden de geuronderzoeker Hanns Hatt en zijn collega's van de Ruhr-Universität Bochum dat Hedione de receptor VN1R1 activeert, waarvan wordt vermoed dat het een menselijke feromoonreceptor is. De geur bracht bij mannen en vrouwen verschillende reacties in de hersenen teweeg: een gebied in de hypothalamus reageerde sterker bij vrouwen. Of mensen net als dieren via feromonen met elkaar communiceren, is nog onderwerp van discussie.

Een geribbelde flacon, een naam en de reclame

Voor de flacon vroegen Roudnitska en René Bourdon van Dior de ontwerper Pierre Dinand zich te laten inspireren door de geribbelde flacon van Moustache, vertelde Dinand later. Het glas kreeg schuine ribbels en er kwam een metalen dop op. Die vorm is sinds 1966 niet veranderd, op een vernieuwing van de verpakking in 2004 na, die wit en zilver werd.

Over de naam twijfelde men, herinnerde Dinand zich. Toen Marie-Christine Heftler de reclame van René Gruau zag, met een behaarde man die onder de douche vandaan komt, riep ze uit: “Mais c'est un sauvage !” (‘maar dat is een wilde!’) Zo ontstond Eau Sauvage, dat Moustache volgens Dinand snel van de troon stootte.

Gruau tekende ook de eerste campagnes. Op een ervan staat in de kier van een deur een man in een witte badjas en muiltjes, van wie je alleen de flink behaarde kuiten ziet. Op een andere zien we een naakte man met een badhanddoek nonchalant over zijn schouder.

Van barricade tot Zidane

Eau Sauvage was meteen een succes. Vaak kochten vrouwen het voor hun man, en sommigen gingen het zelf ook dragen. Patrick Saint-Yves, oud-voorzitter van de Franse vereniging van parfumeurs, herinnert zich de geur uit 1968. Hij doordrenkte er de sjaal mee die hij 's avonds droeg op de barricade bij de Pont-Neuf, en de geur vermengde zich met het traangas van de politie. Zijn herinnering aan dat jaar noemt hij een beetje rebels, wild maar beschaafd.

In 1999 werd voetballer Zinedine Zidane het gezicht van Eau Sauvage, in een campagne van fotograaf Antoine Legrand, om jongere kopers te bereiken. Aan het einde van de jaren 2000 greep Dior terug op een foto van Alain Delon, door Jean-Marie Périer gemaakt toen de acteur jong was, tijdens een vakantie in Saint-Tropez. Daarna volgde een reclamefilm met een fragment uit La Piscine, een film met Delon.

Varianten en een naamgenoot

In 1984 verscheen een geïntensiveerde versie, Eau Sauvage Extrême. In 2015 kwam er een Eau Sauvage Cologne bij, ontwikkeld door François Demachy. Hij bewerkte ook een parfumversie, zonder het hart aan te raken.

Werken aan Eau Sauvage is volgens Demachy een subtiele oefening in herinterpretatie: je moet de tot op de millimeter afgestemde opbouw respecteren en de authenticiteit van de grondstoffen bewaren. In datzelfde jaar 2015 bracht Dior Sauvage uit, een parfum met bijna dezelfde naam, maar met een andere formule en een andere geest. Eau Sauvage zelf staat zestig jaar na de lancering nog steeds in de collectie van Dior.

De man in Cabris

Roudnitska overleed op 17 juni 1996 in Cabris, 91 jaar oud. De parfumeur Pierre Bourdon werkte enkele jaren met hem. Hij herinnert zich een zeer moeilijk mens, niet bekend om zijn geduld, die nooit een formule liet rondslingeren.

Ook Myriam Compiani, bijna tien jaar zijn laboratoriumassistente, beschrijft een streng leven. Daarbij hoorde de dagelijkse gewoonte om zijn neus frisse lucht te geven, zodat hij goed kon ruiken.